Sayın Oberbürgermeister Buchhorn,
Saygıdeğer Misafirler,
Hanımefendiler, Beyefendiler,

Leverkusen Belediyesi'nin düzenlediği bu etkinlikte olmaktan ötürü mutluluk duyuyorum. Öncelikle tüm Holocaust kurbanlarının hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum. İnsanlığın bir daha böyle bir trajedi yaşamaması en büyük dileğimizdir.

Nazi Almanyasının halkına ve diğer milletlere yaşattığı büyük felaket, genç Türkiye Cumhuriyeti'ni değişik bir yönden etkilemiştir.

Almanya'dan o dönemde kaçan pek çok değerli aydın, gittikleri ülkelere önemli katkılarda bulunmuşlardır. Bu katkı, muhtemelen hiçbir ülkede genç Türkiye Cumhuriyeti kadar büyük olmamıştır.

Bu önemli anma gününde düzenlenen sergide hikayesini göreceğimiz bu insanlar, Yahudiler başta olmak üzere, vatanlarında sıkıntıya düşen, takibata uğrayan insanlara sığınma verme konusunda uzun ve gurur verici bir geçmişe sahip Türkiye'yi tesadüfen tercih etmemişlerdir. Onlar, İspanya'dan kovulan Yahudilerin 19. Yüzyılın Macar ve Polonyalı devrimcilerinin, hatta Leon Troçki'nin yolunu izlemişlerdir. Osmanlı vatandaşı ilan ettiği iki Yahudi'yi serbest bıraktırmak için Papa'yı savaşla tehdit eden Muhteşem Süleyman'ın, kendisine sığınan Macar milliyetçileri iade etmemek için Avusturya'yla savaşı göze alan Sultan Abdülaziz'in ülkesine gururla gitmişlerdir.

Hanımefendiler, Beyefendiler,

Yanımda Türkiye Cumhuriyeti Arşivlerinden bir belge getirdim. İngilizcedir. İzninizle okumak istiyorum:

Sayın Oberbürgermeister,

Hanımefendiler, Beyefendiler,

Burada sadece Yahudilerle ve diğer Nazizm kurbanlarına en güç anlarında destek vermiş bir ülkenin mağrur temsilcisi olarak bulunmuyorum. Buraya biraz da Türkiye'ye gelerek, başta üniversite reformu olmak üzere, pek çok önemli projenin hayata geçmesini sağlamış bu insanlara duyduğumuz büyük minneti ifade etmemiz bir borç bilirim.

Örneğin dünyanın en iyi tıp fakültelerinden bazıları Türkiye'de ise bunda Haymatlozların da bu payı büyüktür.

Onları da saygıyla anıyor, kendilerine duyduğumuz şükranı ifade etmek istiyorum.

Teşekkür ederim.

Mustafa Kemal Basa
Başkonsolos